ZNAJ SWOJE PRAWA

Sprawdź jak anulować mandat

 

Kamery monitoringu miejskiego jako urządzenia rejestrujące wykroczenia


Definicja urządzenia rejestrującego

Wykroczenia drogowe, mogą być ujawniane na wiele sposobów, jednym z nich jest rejestrowanie ich przez fotoradar stacjonarny lub przenośny. W poprzednim artykule dotyczącym prawidłowego oznakowania fotoradaru, wspomniano o definicji urządzenia rejestrującego, przypomnijmy:

 

Urządzenie rejestrujące – stacjonarne, przenośne albo zainstalowane w pojeździe, albo na statku powietrznym urządzenie, ujawniające i zapisujące za pomocą technik utrwalania obrazów naruszenia przepisów ruchu drogowego, przez kierujących pojazdami”. 

 

Czy zatem kamery monitoringu miejskiego rejestrujące wykroczenia, są urządzeniami rejestrującymi w rozumieniu ustawy prawo o ruchu drogowym? Czy straż miejska/gminna, jest uprawniona do prowadzenia czynności wyjaśniających w przypadku ujawnienia wykroczenia zarejestrowanego przez kamery monitoringu miejskiego ?

 

Do czego może być wykorzystywany monitoring miejski?

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów  z dnia 16 grudnia 2009 roku w sprawie sposobu obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych przez straż gminną (miejską), funkcjonariusze realizują uprawnienie do rejestrowania zdarzeń przy pomocy monitoringu miejskiego, zgodnie z § 1 rozporządzenia:

Straż gminna (miejska), zwana dalej "strażą", realizuje prawo do obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, w sposób:

1) zdalny - przy użyciu urządzeń umożliwiających przekazywanie obrazu zdarzeń na odległość;

2) bezpośredni - w przypadku prowadzenia przez strażnika gminnego (miejskiego) obserwacji i rejestracji obrazu w miejscu zdarzenia”.

 

Niemniej jednak, katalog wykroczeń, które mogą zostać ujawnione przy pomocy monitoringu miejskiego jest zamknięty, ściśle określony w ustawie prawo o ruchu drogowym. Są to wykroczenia ujawnione wobec:

- kierującego, który nie stosuje się do zakazu ruchu w obu kierunkach,

- kierującego, który nie stosuje się do zakazów zatrzymaniu lub postoju pojazdów,

oraz w zakresie:

- ruchu motorowerów, rowerów, wózków rowerowych, pojazdów zaprzęgowych oraz o jeździe wierzchem lub pędzeniu zwierząt,

- ruchu pieszych.

 

Za te wykroczenia straż miejska może nakładać mandaty karne, oraz kierować wnioski do sądu o ukaranie.

 

Ujawnianie wykroczeń

Cechą istotną dla zrozumienia, czy kamera monitoringu miejskiego, jest  urządzeniem rejestrującym w rozumieniu ustawy, jest ustalenie, jakie zadania wyznacza się tym urządzeniom: 

 

- ujawniania naruszeń w ruchu drogowym

- rejestrowania ujawnionych naruszeń

 

Wprawdzie kamery monitoringu miejskiego rejestrują obraz, lecz nie ujawniają automatycznie naruszeń w ruchu drogowym. Do systemów kontroli należy zaliczyć profesjonalne urządzenia takie jak fotoradary, czy  tzw. systemy kontroli przejazdu na czerwonym świetle, nie zaś monitoring miejski. Pogląd ten podziela w orzecznictwie m.in. Sąd Okręgowy w Poznaniu, który w orzeczeniu z dnia 27 października 2014 o sygnaturze IV Ka 294/14, potwierdza wyżej wymienione stanowisko:

 

(...)Ponadto rozważając kwestię uprawnień Straży Miejskiej do prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawie o wyżej wskazane wykroczenie (polegające na pozostawieniu pojazdu w odległości mniejszej niż 10 metrów od przejścia dla pieszych – przyp. Red.) należy również mieć na względzie, iż przedmiotowe wykroczenie zostało ujawnione za pomocą kamer monitoringu miejskiego. Uprawnienia Straży Miejskiej w tym zakresie nie można, zdaniem Sądu odwoławczego, wywodzić z przepisu art. 129b ust. 2 pkt 1b ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym mowa jest o ujawnieniu i zarejestrowaniu czynu przy użyciu urządzenia rejestrującego.

Urządzeniem rejestrującym jest, zgodnie z art. 2 pkt 59) ustawy Prawo o ruchu drogowym, stacjonarne, przenośne albo zainstalowane w pojeździe albo na statku powietrznym urządzenie ujawniające i zapisujące za pomocą technik utrwalania obrazów naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierujących pojazdami. Cechą charakterystyczną tego rodzaju urządzeń jest jednocześnie pełnienie dwóch funkcji: ujawniania naruszeń w ruchu drogowym i rejestrowania ujawnionych naruszeń. Istotne jest przy tym, iż przedmiotowe urządzenia uruchamiają się w momencie naruszenia obowiązujących przepisów.

Natomiast kamery miejskiego monitoringu rejestrują obraz, a nie poszczególne zdarzenia i nie ujawniają wykroczeń, rejestrując wszystkie zdarzenia - te zgodne z obowiązującymi przepisami i te, które stanowią wykroczenie przeciwko nim. System monitoringu miejskiego nie opiera się na pracy urządzeń ujawniających i zapisujących za pomocą technik utrwalania obrazów naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierujących pojazdami. Przedmiotowy system ma na celu prowadzenie obserwacji w miejscach publicznych i w ocenie Sądu odwoławczego nie mieści się w definicji urządzenia rejestrującego, o którym mowa w art. 2 pkt 59) ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Obraz zarejestrowany za pomocą monitoringu miejskiego może zatem wprawdzie stanowić dowód w sprawie o ukaranie za wykroczenie, jednakże Straż Miejska, nie tylko, nie może być oskarżycielem w tych sprawach, ale również nie może prowadzić czynności wyjaśniających, do wykonywania, których uprawniona będzie, zdaniem Sądu Okręgowego, wyłącznie Policja(...)”.

 

Podkreślić zatem należy, że kamery monitoringu miejskiego nie powinny służyć ujawnianiu wykroczeń – nie jest to ich celem.